PAROCHIEGESCHIEDENIS (6)

door LUCAS VAN ELDEN

FOEKEPOTTEN

Alvorens we iets over foekepotten vertellen, volgt een korte terugblik op parochiegeschiedenis nummer 4. Twee Eldense paters werden in dat artikel in het voetlicht gezet, Jan en Clemens van der Looij. Bij de oudere Eldenaren riep dit artikel vraagtekens op. "Clemens, zijn naam was toch Toon of Anton?"
Inderdaad zijn wereldlijke naam was Antonius van der Looij, en in het dagelijkse leven in Elden Toon of Anton. Zijn kerkelijke naam was Clemens, velen in kerkelijke kring kenden hem alleen maar als Pater Clemens.

Binnenkort staat het carnavalfeest weer voor de deur, tot in de zeventiger jaren van deze eeuw stond dat feest zelfs letterlijk voor de voordeuren in Elden. Carnaval is van oorsprong een oud Germaans gebruik. Vanaf de twaalfde eeuw komt dat gebruik onder invloed van het christendom en verschuift het naar de laatste drie dagen voor de Vastentijd. Het voert te ver om de gehele historie van het carnavalsfeest te beschrijven. We houden ons beperkt tot een oud gebruik, dat in Elden verloren is gegaan. Tot in de jaren zeventig liep de Eldense jeugd op de laatste dag van Carnaval, Vastenavond, verkleed door het dorp met rommelpotten, of beter gezegd foekepotten. De jeugd liep al zingend en foekepottend door het dorp. Bij iedereen werd aangebeld. De bedoeling was dat men de kinderen dan wat snoep of een paar centen gaf. Deed je dat niet, dan kon je er zeker van zijn dat de buurt wist dat je niets gegeven had. Het was voor de jeugd de grootste uitdaging om zoveel mogelijk op te halen. Zo waren er meerdere verkleedpartijen op die dag, en trok de jeugd meerdere malen door Elden. Het meest favoriete adres was het klooster, Huize Oosterveld. De Zusters gaven soms een hele reep Mars of wel eens een hele gulden. Op de trap van het klooster zongen de kinderen dan het volgende lied:

Foekepotterij, Foekepotterij.
Geef mij een centje, dan ga ‘k voorbij.
Ik heb geen geld om brood te kopen.
Daarom moet ik met de foekepot lopen.
Foekepotterij, Foekepotterij.
Geef mij een centje, dan ga ‘k voorbij.

Voor de mensen die het niet meer weten, een foekepot was een instrument die door de jeugd zelf werd vervaardigd. Over de opening van een pot of blik werd een stuk varkensblaas gespannen, en in het midden van de blaas werd een stok of rietje gestoken. Door de stok dan snel heen en weer te bewegen kreeg men een brommend geluid.

Foekepot


1999-2014 Lucas van Elden, Arnhem.